Ube Tozu İthalatı: HS Kodu, Gıda Adı ve Etiket Kuralları

Ube tozu ithalatında GTİP adayları 1106.20 ve 2106.90, gerekli belgeler, Tarım ve Orman Bakanlığı kayıt mantığı ve Türk Gıda Kodeksi etiket kuralları.

Ube tozu ithalatı: önce ürünün ne olduğunu tanımlayın

Ube tozu ithalatında gümrük kodu, gıda adı ve etiket üç ayrı soru gibi görünür, fakat üçü de tek bir şeye bağlıdır: ürünün içerik listesine. Kurutulup öğütülmüş tek bileşenli ube (mor yam, Dioscorea alata) tozu ile şeker ve krema içeren bir içecek karışımı gümrükte farklı tarife pozisyonlarına girer, etikette farklı gıda adı taşır ve farklı alerjen satırı gerektirir. Bu yazı bir yönlendirme metnidir; hukuki veya gümrük danışmanlığı değildir. Her başlıkta son sözü ithalatçının gümrük müşaviri ve gıda danışmanı söyler.

Yazı iki okuyucu için yazıldı: kendi ithalatını yapmayı düşünen toptancı ve distribütör ile, Türkiye'de etiketli ube tozu alan ama etikette ne aradığını bilmek isteyen kafe ve pastane. İkinci grup için pratik sonuç yazının sonunda.

GTİP: 1106.20 mi, 2106.90 mu?

Armonize Sistem'de kök ve yumru unları, irmikleri ve tozları 1106.20 pozisyonunda toplanır; bu pozisyon 0714 başlığındaki kök ve yumruların (manyok, tatlı patates ve yam dahil) öğütülmüş halleri içindir. Başka bileşen içermeyen, yalnızca kurutulmuş ube'den oluşan toz için aday pozisyon budur.

Şeker, krema, aroma verici ve topaklanma önleyici içeren bir ube içecek karışımı ise artık bir kök tozu değil, bir gıda müstahzarıdır; aday pozisyon 2106.90 (tarifenin başka yerinde belirtilmeyen gıda müstahzarları) olur. Aradaki fark vergi oranı, gözetim uygulamaları ve kontrol rejimi açısından önemlidir; iki ürünü aynı kodla beyan etmek, gümrükte düzeltme ve bekleme demektir.

• 1106.20: kurutulmuş kök ve yumru tozu, tek bileşen, spec sheet'te yalnızca ube yazıyor.
• 2106.90: ube ile birlikte şeker, bitkisel krema, aroma verici veya başka bileşen içeren karışım.
• Nişasta bazlı, aroma ağırlıklı veya renk ağırlıklı ürünlerde başka pozisyonlar gündeme gelebilir.

GTİP'i yazan tedarikçi değildir: ithalatçının gümrük müşaviri, üreticinin spec sheet'i ve içerik listesi üzerinden pozisyonu belirler, tereddüt halinde bağlayıcı tarife bilgisi başvurusu yapar. Tedarikçiden istenecek şey, gümrük müşavirinin okuyabileceği kadar açık bir spec sheet'tir: bileşenler, üretim yöntemi (kurutma, öğütme), nem oranı ve kullanım amacı.

İthalatçının dosyasında hangi belgeler olur?

Belge listesi ürüne, menşe ülkeye ve o günkü mevzuata göre değişir; aşağıdaki liste genel bir çerçevedir ve her kalem müşavir tarafından güncel gerekliliğe göre teyit edilir.

• Spec sheet (teknik şartname): içerik, üretim yöntemi, nem, partikül boyutu, raf ömrü, saklama koşulları, ambalaj bilgisi.
• COA (analiz sertifikası): parti bazında mikrobiyolojik ve fiziksel analiz sonuçları.
• Menşe belgesi: Malezya menşeli üründe Malezya Türkiye Serbest Ticaret Anlaşması (MTFTA) kapsamında tercihli tarife için menşe ispat belgesi gündeme gelebilir.
• Sağlık sertifikası veya bitki sağlığı sertifikası: ürünün işlenme derecesine göre istenip istenmediği değişir.
• Ticari fatura ve çeki listesi (packing list): koli sayısı, brüt ve net ağırlık, parti numaraları.
• Etiket taslağı ve ambalaj bilgisi: kontrol sürecinde talep edilebilir.

Bu belgelerin hepsi üreticiden veya ihracatçıdan yüklemeden önce alınır. Sonradan istenen COA veya eksik menşe belgesi, ürünün gümrükte beklemesinin en yaygın nedenidir. MTFTA kapsamındaki tercihli tarifenin hangi ürün koduna uygulandığı ve hangi menşe belgesinin arandığı müşavir tarafından yükleme öncesinde netleştirilir; anlaşmanın kapsamı için Malezya Türkiye gıda ticareti ve MTFTA rehberimize bakın.

Türkiye'de gıda kaydı: işletme kaydı ve ürün bildirimi

Türkiye'de gıda ithal eden ve piyasaya arz eden işletmeler Tarım ve Orman Bakanlığı sisteminde kayıtlıdır. Genel mantık şöyledir:

1. İthalatçı, gıda işletmesi olarak işletme kayıt belgesine veya faaliyet alanına göre onay belgesine sahiptir.
2. İthal edilecek ürün için ilgili bakanlık birimine ürün bildirimi ve ithalat kontrol başvurusu yapılır.
3. Ürün sınır kontrol noktasında belge kontrolünden, gerekirse numune alımı ve analizden geçer.
4. Uygun bulunan ürün Türkçe etiketiyle piyasaya arz edilir; ithalatçı ürünün izlenebilirliğinden sorumludur.

Hangi ürün grubunun hangi kontrol rejimine tabi olduğu, hangi başvurunun hangi sistem üzerinden yapılacağı ve sürecin ne kadar sürdüğü mevzuata ve ürün koduna göre değişir. Bu yazı ücret veya süre vermez; ithalatçının müşaviri güncel gerekliliği teyit eder. Kafe ve pastane için pratik sonuç şudur: Türkiye'de kayıtlı bir ithalatçıdan Türkçe etiketli ürün alıyorsanız bu adımlar sizin adınıza tamamlanmıştır.

Etiket: Türk Gıda Kodeksi'ne göre pakette ne yazmalı?

Türkiye'de piyasaya arz edilen ambalajlı gıdanın etiketi Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'ne uyar. Zorunlu unsurlar genel olarak şunlardır:

• Gıdanın adı
• Bileşenler listesi, ağırlıkça azalan sırayla
• Alerjen bildirimi, bileşen listesinde vurgulanmış olarak
• Net miktar (g veya kg)
• Tavsiye edilen tüketim tarihi (TETT) veya son tüketim tarihi
• Parti (lot) numarası
• Saklama koşulları ve gerekiyorsa açıldıktan sonra kullanım şartları
• Ürünün adı altında piyasaya arz edildiği gıda işletmecisinin adı ve adresi
• Menşe ülke, gerekli hallerde
• Kullanım talimatı, ürün talimatsız doğru kullanılamıyorsa
• Beslenme bildirimi (besin değerleri tablosu)

Zorunlu bilgiler Türkçe yazılır. İthal üründe orijinal etiket üzerine Türkçe etiket eklenebilir; ancak bu etiket asıl bilgileri kapatmamalı, silinmez ve okunabilir olmalıdır. Punto büyüklüğü, görüş alanı ve yazı tipi kuralları yönetmelikte belirlenmiştir; etiket tasarımı basılmadan önce gıda danışmanı tarafından kontrol edilmelidir.

Gıda adı: Ube Tozu mu, Ube İçecek Tozu mu?

Gıda adı bir marka adı değil, ürünü tanımlayan addır ve içerikle uyuşmak zorundadır. Tek bileşenli, kurutulup öğütülmüş ube için 'Ube Tozu' veya 'Mor Yam Tozu' tanımlayıcıdır. Şeker ve krema içeren bir karışımın adı ise 'Ube Tozu' olamaz; içeriği yansıtan 'Ube İçecek Tozu', 'Ube Aromalı İçecek Tozu' veya 'Ube İçecek Karışımı' gibi bir ad gerekir. Aroma ube'den değil aroma vericiden geliyorsa bu da adda ve bileşen listesinde görünür.

Bu ayrım kafe için de önemlidir: gıda adında 'içecek tozu' veya 'karışım' geçiyorsa içeride şeker vardır, doz 10 g değildir ve şurup hesabı değişir. Etiketi okumak, tedarikçiye soru sormaktan önce gelir.

Alerjen satırı: kremadaki süt türevleri

Bitkisel krema (non-dairy creamer), adına rağmen çoğu zaman süt proteini (sodyum kazeinat) içerir. Bu durumda bileşen listesinde süt türevi vurgulanır ve alerjen bilgisi etikette yer alır. Tek bileşenli ube tozunda böyle bir satır yoktur; ancak aynı hatta işlenen ürünlerden kaynaklanan olası bulaşma uyarısı, üreticinin beyanına göre eklenebilir. Alerjen satırı eksik bir premix etiketi, en sık düzeltilen etiket hatalarından biridir.

Etikette ve pazarlamada yazılamayacaklar

Yönetmelik, gıdanın hastalıkları önlediğini, tedavi ettiğini veya iyileştirdiğini ima eden ifadeleri yasaklar. Vücut fonksiyonları veya beslenme özelliğiyle ilgili beyanlar yalnızca izin verilen beyan listesinde yer alıyorsa ve koşulları sağlanıyorsa kullanılabilir. Pratikte ube tozu için şu kurallar geçerlidir:

• Sağlıkla ilgili genel iyilik ifadeleri (sağlığa iyi gelir, vücudu korur ve benzerleri) kullanılmaz.
• Saflık, doğallık ve renk kaynağı ile ilgili iddialar ancak spec sheet ve analiz raporuyla belgelenebiliyorsa yazılır; belgelenemeyen iddia etikette yer almaz.
• Ürünün aslında sahip olmadığı bir özellik, üründe olağan bir özelliğin özelmiş gibi sunulması ve tüketiciyi yanıltan görsel kullanılmaz.
• Aroma ube'den değil aroma vericiden geliyorsa görsel ve ad bunu gizlememelidir.

Aynı kurallar menü, sosyal medya ve web sitesi için de geçerlidir. Etiket düzgün olsa da pazarlama metni yanıltıcıysa sorumluluk piyasaya arz eden işletmecidedir; kafe menüsündeki ifade de bu kapsamdadır.

Kafe ve pastane için pratik sonuç

Kendi ithalatınızı yapmıyorsanız bu yazının sizin için anlamı üç sorudur: etikette gıda adı içerikle uyuşuyor mu; piyasaya arz eden işletmecinin adı ve adresi Türkçe etikette var mı; tedarikçi istediğinizde spec sheet ile COA'yı verebiliyor mu. Üçüne evet alıyorsanız gümrük ve kayıt adımları sizin adınıza tamamlanmıştır ve siz doz, bardak başı maliyet ve numune testi gibi işletme sorularına geçebilirsiniz.

Kendi ithalatınızı yapmayı düşünüyorsanız sıralama şudur: spec sheet ve içerik listesini alın, gümrük müşaviriyle GTİP'i netleştirin, belge listesini yükleme öncesinde tamamlayın, etiket taslağını gıda danışmanına kontrol ettirin, sonra sipariş verin. Sıra tersine dönerse ürün gümrükte bekler.

Avalon ile çalışmak

Avalon Global, ube tozunu Malezyalı üreticiden hammadde olarak getirir ve Türkiye'de Türkçe etiketli 1 kg ambalajda kafe, pastane ve otel mutfaklarına sunar. Spec sheet ve COA talep üzerine paylaşılır; ilk sipariş 1 kg, 5 kg ve üzerinde fiyat kademesi uygulanır. Fiyat teklif usulüyle verilir; teklif ve numune talebi ube tozu ürün sayfası üzerinden alınır.

Sık Sorulan Sorular

Ube tozu HS kodu nedir?

İçeriğe bağlıdır. Yalnızca kurutulmuş ube'den oluşan toz için aday pozisyon 1106.20'dir (0714 başlığındaki kök ve yumruların unu ve tozu). Şeker, krema ve aroma içeren ube içecek karışımları için aday pozisyon 2106.90'dır (başka yerde belirtilmeyen gıda müstahzarları). Nihai GTİP'i ithalatçının gümrük müşaviri spec sheet üzerinden belirler.

Ube tozu gümrük vergisi ne kadar?

Bu yazı oran vermez; vergi, belirlenen GTİP'e, menşe ülkeye ve o tarihte geçerli ithalat rejimine göre değişir. Malezya menşeli üründe MTFTA kapsamında tercihli tarife söz konusu olabilir; bunun için uygun menşe belgesi gerekir. Güncel oranı ve ek yükümlülükleri ithalatçının gümrük müşaviri beyan öncesinde teyit eder.

Ube tozu ithalatı için hangi belgeler gerekir?

Genel çerçevede spec sheet, parti bazlı COA, menşe belgesi, ürünün işlenme derecesine göre sağlık veya bitki sağlığı sertifikası, ticari fatura ve çeki listesi. Türkiye tarafında işletme kaydı ve ürün bildirimi ile ithalat kontrol başvurusu gelir. Liste ürüne ve tarihe göre değişir; müşavir yükleme öncesinde teyit eder.

Ube tozu etiketinde ne yazmalı?

Türkçe olarak gıda adı, azalan sırayla bileşenler, vurgulanmış alerjenler, net miktar, TETT, parti numarası, saklama koşulları, piyasaya arz eden işletmecinin adı ve adresi, gerekli hallerde menşe ülke, kullanım talimatı ve besin değerleri tablosu. Gıda adı içerikle uyuşmalıdır: tek bileşenli ürün 'Ube Tozu', şekerli karışım 'Ube İçecek Tozu' gibi bir ad taşır.

Ube tozu ithal etmek için izin gerekir mi?

Gıda ithal eden işletmenin Tarım ve Orman Bakanlığı nezdinde kayıtlı olması ve ithal edilen ürün için ürün bildirimi ile kontrol başvurusu yapılması gerekir. Hangi ürünün hangi kontrol rejimine girdiği, ürün koduna ve güncel mevzuata bağlıdır. Bu yazı süre veya ücret vermez; ithalatçının müşaviri güncel gerekliliği belirler.

Ube tozu Türkiye'de satılabilir mi?

Evet, ithalat kontrolünden geçmiş ve Türk Gıda Kodeksi'ne uygun Türkçe etiket taşıyan ube tozu Türkiye'de piyasaya arz edilebilir. Kafe ve pastane için ölçüt şudur: etikette gıda adı içerikle uyuşuyor, piyasaya arz eden işletmecinin adı ve adresi yazıyor ve tedarikçi spec sheet ile COA'yı paylaşabiliyor.